PED 2014/68/UE

Urządzenia ciśnieniowe

Dyrektywa PED (Dyrektywa w sprawie urządzeń ciśnieniowych) 2014/68/EU odnosi się do wszystkich produktów, które pracują pod maksymalnym dozwolonym ciśnieniem powyżej 0,5 bar - od kotłów parowych i systemów hydraulicznych po rurociągi, zawory i zbiorniki. Celem jest zapobieganie wybuchom, uszkodzeniom materiałów i wyciekom, które mogą prowadzić do poważnych wypadków.

PED wymaga, aby jako producent klasyfikować, konstruować i oznakować CE swoje urządzenia ciśnieniowe zgodnie z ustalonymi kategoriami ryzyka.

Pedagogiczne wprowadzenie - podstawy PED

1. Co się mieści w dyrektywie?

PED dotyczy:

• Urządzeń ciśnieniowych (zbiorniki, kotły, akumulatory)

• Rurociągów i systemów rur

• Sprzętu bezpieczeństwa (zawory, czujniki, urządzenia zabezpieczające)

• Komponentów narażonych na ciśnienie (kołnierze, złącza, części rur)

Wyjątki: gaśnice, komponenty pojazdów, pojemniki aerozolowe i niektóre wymienniki ciepła.

Myśl w ten sposób: Jeśli coś "trzyma" gaz, ciecz lub parę pod ciśnieniem - prawdopodobnie podlega to PED.

2. Klasyfikacja - jak określa się poziom ryzyka

PED dzieli sprzęt na kategorie I-IV w zależności od:

• Ciśnienia (PS)

• Objętości (V)

• Medium (gaz, ciecz, para)

• Stopnia niebezpieczeństwa (klasa A, B)

Porady Noex: Kategoria kontroluje wszystko - od metody projektowania po dokumentację.

3. Oznakowanie CE zgodnie z PED

Aby oznakować CE zgodnie z PED, wymagane są:

1. Klasyfikacja produktu (kategoria I-IV)

2. Wybór modułu oceny (A-H)

3. Przeprowadzona analiza ryzyka

4. Kontrole i testy

5. Przygotowanie dokumentacji technicznej

6. Zapewnienie zgodności

7. Oznakowanie CE i stosowne informacje

Przykład: "CE 0123" oznacza, że produkt jest certyfikowany zgodnie z PED przez organ notyfikowany (0123 = TÜV SÜD)

4. Wymagania dotyczące dokumentacji

Dokumentacja techniczna zgodnie z Załącznikiem III powinna zawierać:

• Rysunki i specyfikacje materiałowe

• Podstawy obliczeniowe (np. EN 13445 dla urządzeń ciśnieniowych)

• Protokół testów i inspekcji

• Ocena ryzyka (wybuch, uszkodzenie, korozja)

• Kontrola produkcji i plan jakości

Techniczne wprowadzenie - PED dla profesjonalistów

Artykuł 4: Granice i zastosowanie

PED dotyczy urządzeń ciśnieniowych i zespoleń („assemblies”).

Ciśnienie definiuje się jako: „Maksymalne dozwolone ciśnienie (PS) określone przez producenta, wyrażone w barach.”

Dla rurociągów obowiązują szczególne tabele w Załączniku II, które określają kategorię w zależności od DN (średnicy), PS i rodzaju medium.

Przykład: System rur DN100, PS = 15 bar, gaz - kategoria III według tabeli 6.

Załącznik I - Kluczowe wymagania bezpieczeństwa

Załącznik I wskazuje 18 obszarów wymagań. Kilka kluczowych przykładów:

• 1.1 Ogólne: Sprzęt powinien być bezpieczny przez zamierzony okres użytkowania.

• 2.2 Materiały: Tylko akceptowane materiały z certyfikatami (EN 10204-3.1).

• 3.1 Ciśnienie próbne: Sprzęt musi być poddany próbie ciśnieniowej co najmniej 1,43 x PS.

• 4.2 Zawory zabezpieczające: Musi być weryfikowane w kontekście maksymalnego ciśnienia systemu.

• 5.2 Oznakowanie: CE, PS, TS (temperatura), identyfikator producenta i rok produkcji.

Przykład - akumulator hydrauliczny (kategoria II)

Scenariusz: Akumulator napełniony gazem w systemie hydraulicznym (PS = 250 bar, V = 2 litry).
- Klasyfikacja: Kategoria II, gaz pod ciśnieniem.
- Moduł: B + D (sprawdzenie typu + kontrola jakości).

Producent musi:

• Przeprowadzić obliczenia projektowe zgodnie z EN 14359

• Przeprowadzić próby ciśnieniowe i testy szczelności

• Oznakować CE i istotne informacje:

  • CE 0477 250 bar / 2L / PED II / Grupa płynów zwolniona 2

• Archiwizować protokoły testów przez co najmniej 10 lat

Wymagania dotyczące jakości

Dla kategorii III-IV wymagany jest system zarządzania jakością według ISO 9001 lub równoważny, zatwierdzony przez organ notyfikowany.

Obejmuje to:

• Kontrola materiałów

• Procedury spawania (WPQR/WPS)

• Badania nieniszczące (NDT)

• Śledzenie materiałów

• 
  

Konsekwencje braku zgodności z PED

• Wstrzymanie sprzedaży i wycofania

• Ryzyko wystąpienia wycieków lub eksplozji

• Odpowiedzialność karna w przypadku wypadku

• Środki karne ze strony organów nadzoru rynku

• Unieważnione certyfikaty

Przykład: W 2023 roku wycofano szereg sprężarek w Niemczech, ponieważ ich spawane zbiorniki nie miały zatwierdzonego certyfikatu materiałowego zgodnie z EN 10204.

Typowe błędy do unikania

• Nieprawidłowa klasyfikacja ciśnienia - szczególnie w przypadku małych objętości przy wysokim ciśnieniu

• Brak certyfikatów materiałowych

• Brak odniesienia do właściwej normy (np. EN 13445, EN 13480, EN 13486)

• Niskiej jakości próby ciśnieniowe lub brak dokumentacji

• Mylenie PED z Dyrektywą dotyczącą prostych zbiorników ciśnieniowych (SPVD)

Zapamiętaj: Jedno brakujące sprawozdanie z próby może unieważnić całe oznakowanie CE.

FAQ PED 2014/68/EU

1. Kiedy obowiązuje dyrektywa PED?
   Odpowiedź: Dla wszystkich urządzeń, które pracują pod ciśnieniem powyżej 0,5 bar, niezależnie od tego, czy jest to gaz, ciecz czy para.

   
   

2. Czy każdy komponent musi mieć oznakowanie CE?
   Odpowiedź: Nie, tylko te, które są "urządzeniami ciśnieniowymi". Ale całość (zespól) musi być oznakowana CE, jeśli jest gotowa do użycia.

   
   

3. Jakie normy dotyczą urządzeń ciśnieniowych?
   Odpowiedź: EN 13445 (urządzenia ciśnieniowe bez struktury) jest najczęściej stosowaną zharmonizowaną normą.

   
   

4. Jak długo należy przechowywać dokumentację?
   Odpowiedź: Co najmniej 10 lat po wprowadzeniu produktu na rynek.