Maszyny zespolone - kto odpowiada za oznakowanie CE?
Czym jest maszyna zespolona?
Maszyna zespolona to połączenie dwóch lub większej liczby maszyn, które są zestawiane w celu działania jako jedna całość - na przykład linia maszynowa.
Aby zostać uznaną za maszynę zespoloną, wymagane jest, aby:
maszyny wspólnie realizowały jedną funkcję
były od siebie funkcjonalnie zależne
były połączone w sposób wpływający na całość
miały wspólny układ sterowania
Decydujące znaczenie ma więc nie sposób ich połączenia, lecz to, że działają jako system.
Stajesz się producentem - niezależnie od roli
Gdy łączysz kilka maszyn w jedną całość, jesteś z punktu widzenia prawa uznawany za producenta maszyny zespolonej.
Oznacza to, że:
odpowiadasz za bezpieczeństwo całego systemu
musisz spełnić wszystkie mające zastosowanie wymagania w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa
powinieneś nadać maszynie zespolonej oznakowanie CE
Dotyczy to również sytuacji, gdy wszystkie wchodzące w skład układu maszyny są już oznakowane CE.
Maszyna zespolona podlega oznakowaniu CE
Maszyna zespolona jest traktowana jako nowa maszyna z punktu widzenia prawnego.
Oznacza to, że:
cały system musi spełniać wymagania dyrektywy maszynowej lub rozporządzenia maszynowego
wymagane jest nowe oznakowanie CE
dokumentacja musi odnosić się do całości, a nie do poszczególnych części
Użytkowanie maszyny zespolonej, która nie została prawidłowo oznakowana CE, może skutkować karami administracyjnymi.
Przeczytaj nasz kompletny przewodnik po oznakowaniu CE maszyn tutaj ->
Ocena ryzyka maszyn zespolonych
Po połączeniu maszyn niemal zawsze pojawiają się nowe zagrożenia.
Przykłady nowych zagrożeń:
nieoczekiwany rozruch sekwencyjny
zagrożenia związane ze zmiażdżeniem między maszynami
brak koordynacji funkcji zatrzymania
zagrożenia ergonomiczne
Dlatego zawsze wymagana jest nowa, udokumentowana ocena ryzyka dla całego systemu.
Chcesz dowiedzieć się więcej o ocenie ryzyka? zobacz nasz artykuł "Ocena ryzyka maszyny w 5 krokach".
Co powinna obejmować ocena ryzyka?
Ocena ryzyka powinna:
identyfikować nowe zagrożenia w systemie
oceniać ciężkość ryzyka
wprowadzać środki ograniczające ryzyko
weryfikować skuteczność zastosowanych środków
Szczególną uwagę należy zwrócić na:
interfejsy między maszynami
układy sterowania i sygnały
sekwencje i zależności
zatrzymanie awaryjne - liczba i rozmieszczenie
To właśnie na interfejsach najczęściej występują największe zagrożenia.
Ważne do uwzględnienia
Aby przeprowadzić prawidłową ocenę ryzyka, musisz:
rozumieć, jak działa cały system
analizować również zakłócenia pracy i czynności konserwacyjne
identyfikować, co może zawieść w rzeczywistych warunkach
Połączenie maszyn musi być zawsze bezpieczne - nie tylko każda maszyna z osobna.
Instrukcja obsługi dla maszyn zespolonych
Musisz opracować wspólną instrukcję obsługi dla maszyny zespolonej.
Powinna ona:
opisywać cały system
być dostosowana do użytkownika i sporządzona we właściwym języku
spełniać wymagania prawne
Nie wystarczy odwołać się do instrukcji każdej pojedynczej maszyny.
Cztery typowe scenariusze (z wymaganiami)
1. Kilka maszyn z oznakowaniem CE jest łączonych
Nawet jeśli wszystkie maszyny są już oznakowane CE, należy wykonać następujące działania:
przeprowadzić ocenę ryzyka interfejsów
przeanalizować zatrzymanie awaryjne
opracować nową instrukcję obsługi
oznakować CE cały system
Częsty błąd: zakłada się, że oznakowanie CE "przechodzi" automatycznie.
2. Maszyny z oznakowaniem CE + częściowo ukończona maszyna
Przykład: robot w linii maszynowej
Musisz:
dokończyć częściowo ukończoną maszynę zgodnie z instrukcjami
przeprowadzić ocenę ryzyka całego systemu
zarządzać interfejsami i sterowaniem
oznakować CE całość (przy wspólnym układzie sterowania)
3. Maszyny z oznakowaniem CE + starsze maszyny
Starsze maszyny (sprzed 1995 r.):
nie muszą być oznakowane CE
ale w razie potrzeby muszą zostać zmodernizowane
Powinieneś:
zapewnić, że cały system spełnia wymagania
przeprowadzić ocenę ryzyka interfejsów
oznakować CE maszynę zespoloną
Całość musi być bezpieczna - niezależnie od wchodzących w skład maszyn.
4. Przebudowa istniejącej linii maszynowej
W przypadku przebudowy:
każda maszyna powinna spełniać odpowiednie wymagania
cały system musi być bezpieczny
Należy skupić się na:
interfejsach
zatrzymaniu awaryjnym
zaktualizowanej dokumentacji
Nowe oznakowanie CE jest wymagane tylko wtedy, gdy jest to traktowane jako nowa maszyna.
Noex ma moduł, który pomaga ocenić, czy zmiana jest uznawana za istotną, czy nie.
Najczęstsze błędy
Największe ryzyka, jakie obserwujemy w praktyce:
linie maszynowe nie są oznakowane CE jako całość
przyjmuje się stare oceny ryzyka lub odwołuje się do dokumentacji poszczególnych maszyn
interfejsy nie są analizowane
zatrzymanie awaryjne jest nieprawidłowo zaprojektowane
brakuje instrukcji obsługi dla całości
Jest to jedna z najczęstszych przyczyn niezgodności z wymaganiami.
Podsumowanie
Maszyny zespolone są jednoznaczne z punktu widzenia prawa, ale często błędnie interpretowane.
Gdy maszyny są łączone:
powstaje nowa maszyna
stajesz się producentem
cały system musi zostać oznakowany CE
wymagana jest nowa ocena ryzyka
Oceniana jest całość, a nie poszczególne elementy.
Przeczytaj nasz kompletny przewodnik po oznakowaniu CE maszyn
Czy chcesz uprościć pracę z maszynami zespolonymi?
Wiele firm zmaga się z:
niejasnym zakresem odpowiedzialności
słabymi procedurami przy przebudowach
brakiem struktury w ocenie ryzyka i dokumentacji
Z Noex możesz:
zarządzać całymi liniami maszynowymi w sposób uporządkowany
łączyć ryzyka i środki dla całej linii maszynowej oraz poszczególnych maszyn
zapewnić zgodność z wymaganiami
tworzyć kompletną dokumentację
Umów demo: https://noex.se/book-a-demo
