Bij het bespreken van machineveiligheid komen vaak de begrippen risicoanalyse en risicobeoordeling naar voren. Deze worden soms als synoniemen gebruikt, maar binnen de machineveiligheid betekenen ze daadwerkelijk verschillende dingen. Hier leggen we het verschil uit en tonen we hoe ze samenhangen met CE-markering, de machinerichtlijn en de aanstaande machinerichtlijn. 

Wat is een risicoanalyse?

Een risicoanalyse is het eerste deel van het risicobeheerproces voor machines. Het omvat: 

  1. Vaststellen van de beperkingen van de machine (bedoeld gebruik en voorspelbaar verkeerd gebruik) 

  2. Identificeren van risicobronnen en risicovolle situaties. 

  3. Het inschatten van de risico's voor elke risicobron en situatie. 

Met andere woorden: de risicoanalyse gaat over het begrijpen en beschrijven van de risico's. 

Wat is een risicobeoordeling?

Een risicobeoordeling gaat een stap verder dan de risicoanalyse. Het omvat zowel de analyse (1-3 hierboven) en bovendien: 

  1. Evalueren van de risico's en beslissen over de noodzaak van risicoreductie. 

  2. Het verminderen van de risico's of het elimineren van de bron met behulp van beschermende maatregelen.

Dit betekent dat een risicobeoordeling een geïntegreerde evaluatie is waarin risicobronnen worden geïdentificeerd, risico's worden geëvalueerd, en risico's worden aangepakt of verminderd.

De link naar CE-markering en de machinerichtlijn

Om een machine CE te markeren volgens de Machinerichtlijn 2006/42/EG (en binnenkort de Machinerichtlijn 2023/1230) is een gedocumenteerde risicobeoordeling vereist. Dit is een centraal onderdeel van het technisch dossier dat door de autoriteiten kan worden opgevraagd. 

Zonder een correcte risicobeoordeling is een machine niet legaal om te verkopen of in gebruik te nemen op de EU-markt. 

Hoe Noex u helpt

Met Noex krijgen bedrijven een digitaal platform voor technische productiedocumentatie, inclusief risicobeoordelingen, checklisten, inspectierapporten en andere hulpmiddelen om CE-markering van machines te vergemakkelijken. Het platform begeleidt stap voor stap en verzamelt alle documentatie op één plek. Het resultaat: 

  • Structuur en traceerbaarheid

  • Verminderde kans op fouten

  • Sneller proces naar CE-markering

FAQ - Veelgestelde vragen over risicoanalyse en risicobeoordeling

Wat is het verschil tussen risicoanalyse en risicobeoordeling? 

Risicoanalyse = identificeren en inschatten van risico's. Risicobeoordeling = analyse + evaluatie van de noodzaak van maatregelen, gevolgd door maatregelen voor risicoreductie of eliminatie.

Is risicobeoordeling verplicht voor CE-markering? 

Ja, volgens de machinerichtlijn en de aankomende machinerichtverordening moeten alle machines een gedocumenteerde risicobeoordeling hebben als onderdeel van de technische documentatie. 

Waarom moet men risicobeoordelingen in een vroeg stadium uitvoeren?

Als veiligheid niet vanaf het begin wordt meegenomen, kan het kostbaar en moeilijk zijn om het achteraf in te bouwen. Indien het toch reactief behandeld moet worden, gaat dit vaak ten koste van zowel toegankelijkheid als gebruiksvriendelijkheid.

Wat gebeurt er als we slordig zijn met risicobeoordelingen?

Zonder correcte documentatie riskeert u (naast een onveilige machine en slechtere werkomgeving) stilstand met hoge kosten als gevolg, boetes/sancties, terugroepacties, verzekeringsproblemen en in het ergste geval persoonlijke aansprakelijkheid.